سيد علي اكبر قرشي

7

قاموس قرآن ( فارسي )

در اقرب الموارد آن را مطلق خبر گفته و از كليّات ابو البقاء نقل مىكند كه : نباء و انباء در قرآن به كار نرفته مگر در چيزهائى كه داراى اهميّت و شأن عظيماند . در صحاح و قاموس و مصباح مثل اقرب الموارد مطلق خبر گفته‌اند . در مجمع فرموده : انباء و اعلام و اخبار بيك معنىاند و نباء بمعنى خبر است . به نظر نگارنده : در همه و يا اكثر آيات قرآن قول راغب و ابو البقاء جارى است گر چه « خبر » نيز گاهى حائز همان اهميّت است مثل * ( يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها ) * زلزله : 4 . * ( وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ بِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبا قُرْباناً ) * مائده : 27 . جمع آن انباء است مثل * ( تِلْكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيها إِلَيْكَ ) * هود : 49 . فعل آن در قرآن كريم از باب افعال و تفعيل و استفعال آمده است مثل * ( قالَتْ مَنْ أَنْبَأَكَ هذا قالَ نَبَّأَنِيَ الْعَلِيمُ الْخَبِيرُ ) * تحريم : 3 . كه اوّلى از افعال و دوّمى از تفعيل است و نحو * ( وَيَسْتَنْبِئُونَكَ أَ حَقٌّ هُوَ قُلْ إِي وَرَبِّي إِنَّه لَحَقٌّ ) * يونس : 53 . از تو ميپرسند كه آيا قرآن حقّ است ؟ بگو آرى بپروردگارم سوگند كه آن حقّ است . نبى : اين لفظ كه بر وزن فعيل است اگر بمعنى فاعل باشد معنايش خبر دهنده است زيرا كه نبىّ از جانب خدا خبر ميدهد مثل * ( نَبِّئْ عِبادِي أَنِّي أَنَا الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ) * حجر : 49 ببندگان من خبر ده كه فقط منم غفور رحيم و نيز از * ( وَما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَلا نَبِيٍّ إِلَّا إِذا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطانُ فِي أُمْنِيَّتِه ) * حج : 52 . معلوم مىشود كه نبىّ رسالت دارد نه فقط حامل خبر است . و اگر بمعنى مفعول باشد معنايش خبر داده شده است كه نبىّ از جانب خدا خبر داده مىشود مثل : * ( نَبَّأَنِيَ الْعَلِيمُ الْخَبِيرُ ) * تحريم : 3 . خداى عليم و خبير به من خبر داد ولى ظاهرا مراد از آن در قرآن مجيد معناى فاعلى است لذا آن را در صحاح و قاموس و مصباح